Sternenhoch, opera van Ivan Acher, gebaseerd op de roman The Suffering of Prince Sternenhoch van Ladislav Klíma. Voor het eerst opgevoerd in The New Stage van het Nationaal Theater te Praag op 7 april 2018. Opvoering van 7 september 2019 live uitgezonden door OperaVision en is beschikbaar tot 26 maart 2020.

Sternenhoch: Sergey Kostov
Helga: Vanda Šípová
Helga’s vader: Luděk Vele
Helga’s minnaar: Jiří Hájek
Kuhmist: Tereza Marečková

Orkest en Ensemble van het Nationaal Theater Praag
Dirigent: Petr Kofroň
Toneel regie: Michal Dočekal
Beeldregie: Ivan Acher

Muziek:
Regie:

Wie enkel bij Händel en Mozart zweert, moet zich de moeite niet getroosten om deze recensie verder te lezen. Zelfs operaliefhebbers die zich al eens op de gladde paden van Henze & C° wagen, zullen bij het bekijken/beluisteren van deze opera waarschijnlijk hun wenkbrauwen fronsen en misschien zelfs de neus optrekken.

Sternenhoch, van de Tsjechische (overwegend film) componist Ivan Acher brengt ons naar de wereld van Tim Burton, niet de Tim Burton van de recente Dumbo-remake, maar de Tim Burton van Edward Scissorhands en Corps Bride.
De muzikale stijl en vormgeving doen meer denken aan een musical dan aan een opera, in de stijl van O’Brien’s The Rocky Horror Show met een vleugje sadomasochisme, de obligate jarretelles en absurde humor. Muzikaal is het werk zeer genietbaar, onmiskenbaar melodieus en met een flinke dosis ritme. Popgroepen van de vorige eeuw, zoals Yes, Pink Floyd, Rick Wakeman komen allemaal even om de hoek kijken.

Sternenhoch
Het Huwelijk: Vanda Šípová (Helga), Luděk Vele (Helga’s vader), Sergey Kostov (Sternenhoch) en ensemble. (Foto: Narodni Divadlo Prague)

Absurd macaber

De inhoud,  is al even opmerkelijk. Prins Sternenhoch slaapt, zijn hoofd rustend op een tafel bezaaid met etensresten. In zijn dromen hoort hij de geest van Helga tot hem zingen. Hij wordt abrupt wakker en bevindt zich op een feest, omringd door gasten die walsen en satanische mazurka’s dansen onder de wilde begeleiding van fagotten en zithers. Helga’s geest is veranderd in een lelijke serveerster. Sternenhoch maakt haar het hof als een grap, maar stapt ten slotte toch met haar in het huwelijksbootje.
Op hun bruiloftsfeest komen Sternenhoch en Helga met hun gasten de feestzaal binnen. Terwijl ze zich vraatzuchtig aan de gerechten te goed doen, dwingt Sternenhoch zijn vrouw op de tafel en bespringt haar omringd door de gasten. Helga’s zwangerschap bereikt onmiddellijk haar volledige looptijd en ze bevalt te midden van de overgebleven gerechten.

In de stilte van het kasteel van Sternenhoch vermoordt Helga haar pasgeboren baby. De volgende dag gaat ze, alsof er niets is gebeurd, vreugdevol en wellustig naar haar geliefde. Sternenhoch neemt wraak en sluit Helga op in een soort container en laat haar voor dood achter.
Sternenhoch bezoekt Kuhmist, een heks, die de halfgekke prins berooft en door een hallucinogeen brouwsel een delirium verwekt. Hij ervaart een caleidoscoop van beelden die eindigt bij de droom waar het allemaal mee begon. Vrijend met de inmiddels overleden Helga, vindt hij eindelijk vrede in hun vereniging van lichamen en zielen. Een verzoening na de dood.

Sternenhoch
Jiří Hájek (Helga’s minnaar) en Vanda Šípová (Helga) (Foto: Narodni Divadlo Prague)

Nagenoeg perfecte uitvoering

Niet meteen een familieopera waar je met de kleintjes naar kijkt. Wat de opname echter bijzonder aantrekkelijk maakt, is de professionele wijze waarop ze gebracht is: gemixte beelden, close-ups, het aanhoudend ritme en de chaotische ensembles die voor ons ten slotte toch iets te veel van het goede werden.

Er wordt ook zeer mooi gezongen door de lichte, heldere tenor Sergey Kostov als Sternenhoch en de sopraan Vanda Šípová als Helga, ooit een Koningin van de Nacht in Mozarts Zauberflöte. Onvoorstelbaar hoe zij zich in hun rollen inleven en hoe cinematografisch perfect alles gecoördineerd verloopt. Wat Helga hier moet ondergaan, o.a. met een ketting opgehangen worden aan één been, zal bij #metoo adepten voor het nodige tandengeknars zorgen.
Twee donkere stemmen zorgen voor een mooi muzikaal contrast: de bas Luděk Vele als Helga’s vader en de bariton Jiří Hájek als Helga’s geliefde.

Petr Kofroň, aangepast uitgedost, dirigeert het orkestje alsof zijn leven er vanaf hangt. Wij vragen ons af of de toneelregie van Michal Dočekal op de bühne dezelfde magische sfeer heeft als in deze video-opname waar de componist Ivan Acher zelf voor de uiteindelijke beeldregie zorgt.

Zoals het boek van Ladislav Klíma, is de opera in strikt afgelijnde hoofdstukken verdeeld. Er wordt gezongen in het Esperanto, theoretisch een universele taal, die helaas maar weinig mensen begrijpen. Het klinkt ongeveer zoals Spaans en met een uitstekende ondertiteling in een taal naar keuze, blijven er voor de goede verstaanbaarheid geen wensen onvervuld.

Het geheel duurt niet meer dan 84 minuten. Een meesterwerk kun je het niet noemen, maar de uitvoering en de vormgeving zijn zo volmaakt, dat het jammer zou zijn om van het gratis aanbod van OperaVision geen gebruik te maken.
Je kunt ook naar het Nationaal Theater – The New Stage in Praag reizen waar de opera nog op het speelplan staat op 21 december 2019 en 8 januari 2020.
Even hiernaast op de video klikken is echter eenvoudiger. 

 

Guillaume Maijeur

(Gepubliceerd op 30 september 2019)


Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op