In het huidige interbellum, tussen Sprinkhanenplaag 1 en de op het einde van dit jaar verwachte Sprinkhanenplaag 2, wringen diverse operahuizen zich in de meest ingenieuze bochten om toch maar iets op de planken te brengen, met inachtneming van de geldende, door de overheid opgelegde beperkingen. De aan wanhoop ten grondslag liggende inventiviteit is ongekend en uiterst prijzenswaardig. Operahuizen die liedrecitals programmeren, uitvoeringen op de parkeerplaats organiseren en verkorte en/of bewerkte versies van bestaande opera’s uitvoeren. Deze kat in nood maakt bewonderenswaardige sprongen: wat ons betreft, alles beter dan de tsunami van “streams” die qua perceptie inherent strijdig zijn aan wat A Night At The Opera in essentie is.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

De ingekorte opera’s komen tot ons in verschillende graden van bewerking. Zo heeft de Italiaanse componist en dirigent Carlo Ciceri flink geroeid met de pandemie-bestendige riemen die hij had. Hij schiep een “Annäherung an La Traviata” en noemde deze  L’ultimo sogno – De laatste Droom. Deze productie vindt plaats in Kassel, en Opera Gazet zal er verslag van doen. In Frankfurt wordt in september I Puritani uitgevoerd, van 2,5 uur afgeslankt tot 2 uur. “Gekürzt”, meldt Frankfurt. Ook deze voorstelling zal Opera Gazet bijwonen.

I Puritani: “Qui la voce”, Olga Peretyatko

I Puritani van 2,5 uur naar 2 uur, ik vraag me af of de modale operaliefhebber er veel van merkt. Van de stuk of tien geweldige aria’s (“Qui la voce” en  “A te, o cara, amor talora” of “Cinta di fiori”) zullen ze toch wel met hun fikken afblijven. Want aria’s zijn en blijven toch de kersen op de taart die wij, mensen van eenvoudige komaf, met genoegen savoureren. Als u liever een opera bezoekt om “aan het denken gezet” te worden, zullen deze melodieuze hoogtepunten wellicht ervaren worden als hinderlijke onderbreking van een stuk urgent en ontregelend muziektheater.

I Puritani: “A te o cara amor talora”, Eric Cutler, Anna Netrebko

Menige opera, wij hebben de populistische stelling meermalen verkondigd, duurt eenvoudigweg te lang. Een opera die ons na aan het hart ligt, Faust van Gounod, blaast zichzelf op tot een 3,5 uur lange beproeving dankzij een stroperig uitgesmeerde 4e en 5e acte. Enerzijds bestaan er korte of zeer korte opera’s; men denke aan Cavalleria Rusticana, La Navaraisse (Massenet), Dido & Aeneas, Blauwbaards Burcht, Mavra (Strawinsky), L’enfant et les sortilèges, Die glückliche Hand, Pagliacci, e tutti quanti. Aan het andere eind van het spectrum vinden we o.a. de werkjes van Wagner en Meijerbeer. Over het vereiste denkraam en zitvlak om ten volle van deze marathonvoorstellingen te kunnen genieten, wisselen wij graag een andere keer met u van gedachten.

Onze idealen

Zou er nu zoiets bestaan als  de ideale lengte van een opera, zoals er een ideale lengte voor De Vrouw bestaat (1,74m-1,82m) (allen: “waarom nou weer een vrouw?!”), en een ideale lengte voor een vakantie (8 dagen)? Wij zijn natuurlijk allemaal kunstliefhebbers, dus wij zijn allemaal van mening: Nee, een ideale operalengte bestaat niet. Het is een onzinnige gedachte. De appreciatie van de tijdsfactor is in al haar facetten uiterst subjectief, en derhalve als criterium ongeschikt en lichtelijk plebejisch.

Reden te meer voor ons om “de ideale lengte van een opera” ondubbelzinnig vast te stellen. Wij zetten “de ideale lengte van een opera” tussen aanhalingstekens om de operapolitie de helpende hand te reiken; men zal ongetwijfeld proces verbaal opmaken en de zaak voor de operarechter brengen.

Met operarechters hebben wij enige ervaring, en deze zijn, zo kunnen wij u verzekeren, niet voor de poes!

De ideale lengte van een opera is (schrijft u even mee?): 2 uur! Aanvangstijdstip 19:00h, zodat men, in beschaafde landen althans, nog op restaurant kan gaan om een genoeglijke maaltijd tot zich te nemen en ons over te geven aan de verpozing die een levendige doch beschaafde eetgelegenheid ons pleegt te bieden.

Waarom halen zovele opera’s dan toch makkelijk de 2,5 uur, de 3 uur, 3,5 uur? Als wij ons grosso modo voor het gemak beperken tot de 19e eeuw: 19e-eeuwers verveelden zich nu eenmaal niet zo snel als 21e-eeuwers. Mensen van onze tijd (dat is iets anders dan Mensen van Nu) hebben naast de opera tal van andere vermakelijkheden tot hun beschikking: de film (breed geaccepteerde duur: 1,5 uur), de tv, de sportclub, Het Voetbal, de iPad, games, Ibiza, Ajax, Parijs, Facebook, De Soldaat van Oranje, barbecueën, de pubquiz, en noem al het schabouwelijke volksvermaak maar op. Die vermaledijde krimping van de zgn. “spanningsboog”.

De vraag dringt zich op hoe wij tot de ideale 2 uur kunnen komen voor onze opera darlings. Welaan, allereerst maken de boventitels bepaalde narratieve elementen overbodig. Hier kan ingekort worden. Verder zakken nogal wat opera’s (zie hierboven: Faust) op bepaalde punten weg in een moeras van laagkwalitatieve overbodigheid. Coupures! Op het gebied van indamming der accompagnato-recitatieven is ook nog een wereld te winnen.

Nu wij toch zo barbaars bezig zijn, werpen wij graag een blik op de praktijk. Men neme 10 populaire opera’s. Wat doen we ermee?

I puritani: “Cinta di fiori”, Dimitri Kavrakos

1 La traviata: duurt 2:15uur; ik zou daarvan af willen blijven.
2 Carmen: duurt 2:35; na de pauze ontzettend langdradig (gedoe met die voorspellende kaarten); ruimhartig de rode pen hanteren.
3 Die Zauberflöte: duurt 2:35; veel en irritant gesproken woord; niet zuinig zijn met schrappen.
4 La Bohème: duurt 2:00h; bravo! niks meer aan doen, strik eromheen.
5 Tosca: duurt 1:55; zie La Bohème.
6 Il barbiere di Siviglia: duurt 2:45h; uitgesponnen meligheid. Inkorten tot 2 uur. Beter nog naar een half uur.
7 Rigoletto: duurt 2:10; goedgekeurd.
8 Le nozze di Figaro: duurt 2:55 het is jammer voor de ons immer sympathieke Wolfie, maar hier moeten we toch echt ingrijpen, en wel grondig, in het accompagnato-recitatief.
9 Don Giovanni; duurt ook weer 2:55! Laat Mozart toch eens een prenataal voorbeeld aan Puccini nemen.
10 Madama Butterfly: duurt 2:20;  op het randje! Dat obsessieve wachten op het schip van Pinkerton neigt naar het langdradige.

Mijn eigen favoriete opera’s (van het moment) komen er ook niet zonder kleerscheuren af, vooral aan  I vespri Siciliani  en I Puritani valt nog heel wat te vertimmeren: Attila: 1:45 – Ballo in Maschera 2:25 – Der fliegende Holländer  2:15 – I Puritani 2:45 (!) – I vespri Siciliani 3 uur (!) – Lucia di Lammermoor 2:30 – Luisa Miller 2:15 – Roberto Devereux  2:00 – Salome 1:45 – Tosca 2:00.
Gestudeerde mensen vragen zich dagelijks publiekelijk af of de samenleving na de Sprinkhanenplaag ingrijpend en blijvend zal veranderen. Wij vragen ons af of de verkorte operaversie, geen novum natuurlijk, een populair blijvertje zal zijn. Opera is immers ook onderdeel van de samenleving.
Opera is geen museum!

5 1 stem
Artikelbeoordeling
Olivier Keegel
Olivier Keegel

CHIEF EDITOR AND REVIEWER

Bellini, Donizetti. Tito Schipa, Fritz Wunderlich, Ileana Cotrubas. Stefano Mazzonis di Pralafera, Laurence Dale. Certified unmasker of directors’ humbug.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
3 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
A. Minis
A. Minis
1 maand geleden

Wel, wel heer Keegel! ik neem aan dat een en ander ironisch is gemeend. Maar vooruit, even serieus: Verdi is nooit langdradig. Coupures in een opera van Verdi zijn misdadig (de treurmars voor Fenena!!!!) .Elke opera van Verdi is precies lang of kort genoeg.

Willy
Willy
1 maand geleden
Antwoord aan  A. Minis

De Deutsche Oper am Rhein in Düsseldorf/Duisburg brengt “Tristan und Isolde” op drie avonden!

Tom Vermaelen
Tom Vermaelen
26 dagen geleden

Hahaha! Geestig, even wat heilige huisjes tegen de vlakte. 🙂

sl.JPG