Opera, opera, opera… Wat moeten we aan met ons zorgenkindje? Zelfs operaliefhebbers zelf zijn het er niet over eens wat opera nu eigenlijk is, wat het zou moeten zijn of wat het zou kunnen zijn.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

Opera
Meningen over muziek kunnen je in deze benarde positie brengen.

Ik heb onlangs een meme gedeeld op mijn Facebook-pagina. De meme toonde een foto van een stripfiguur omringd door zwaarden (zie afbeelding). Het bijschrift was: “Meningen over muziek kunnen je in deze benarde positie brengen.”

Opera
DNO bepaalt wat betamelijke en onbetamelijke journalistiek is.
[Opera Gazet voegt er op eigen titel graag een afbeelding aan toe: nog een situatie waarin je kunt belanden als je je mening over muziek publiceert.]

Luciano Pavarotti als Tonio zingt 9 hoge C’s.

Ik ventileerde slechts een mening, mijn mening: “Pavarotti deed de opera meer kwaad dan goed.”  De zwaarden werden onmiddellijk getrokken. Er volgde een stroom van reacties, van verzoenend tot regelrecht vijandig.

“Dat is het meest stompzinnige wat ik ooit heb gehoord.”

“Een kok kan niet naar alle monden koken.”

“Het hele systeem van stemvakken komt uit de koker van agenten die de markt willen veroveren.”

“Een zangdiploma maakt je nog geen operazanger.”

“We laten onze studenten in de steek.”

“De meeste studenten hebben sowieso geen talent.”

Ik bevond mij in het hoekje waar de indeling naar stemvak werd besproken. Misschien overbodig om te vermelden, meer de indeling naar stemvak maakt bepaalde rollen geschikt voor bepaalde stemtypes (stemvak).

Pavarotti was een lyrische tenor en dat maakte hem geschikt voor rollen als Tonio (La fille du régiment) en Rodolfo (La Boheme) en tientallen andere rollen voor de lyrische tenor. Dat betekent ook dat Pavarotti’s stem niet geschikt was voor rollen als Otello in Otello en Calaf in Turandot. Die rollen zijn weggelegd voor de dramatische tenor en dat betekent dat Pavarotti er beter vanaf had kunnen blijven. Mijn tegenstanders zijn een geheel andere mening toegedaan.

Ik beriep mij op de afgelopen 100 jaar operatraditie met betrekking tot rollen die geschikt zijn voor bepaalde stemtypes. Mijn tegenstanders waren ofwel niet bekend met deze 100-jarige operatraditie, ofwel verwierpen deze gewoonweg als “niet meer van deze tijd”.

Dat is het probleem. We zijn allemaal operaliefhebbers, maar we zijn het nergens over eens.

TERUGLOPENDE BEZOEKERSAANTALLEN

Ik ben een beetje klaar met de opera in haar huidige constellatie. Sommigen leggen de schuld van teruglopende bezoekersaantallen bij het internet, maar het aantal bezoekers bij andere soorten evenementen dan opera is juist toegenomen, corona even buiten beschouwing gelaten.

Ik denk dat we een duidelijke correlatie kunnen constateren tussen de opkomst van het Regietheater en de dalende publiekscijfers. In het Regietheater, “regisseurstheater” zo u wilt, ligt de artistieke prioriteit bij de regisseur, niet bij de zangers.

Regietheater is vaak postmodern in zijn aanpak, en conceptueel in plaats van realistisch in de uitvoering. Het publiek dat voor het eerst een opera bezoekt, voelt zich onnozel c.q. bedonderd, omdat ze geen touw kunnen vastplakken aan de schabouwlijkheden die zich op het toneel afspelen. Mensen die zich voor schut gezet voelen gaan de volgende keer naar De Soldaat van Oranje en worden zeker geen lid van “De Opera Vrienden”.

Er is een productie van Wagners Lohengrin waarin het koor gevormd wordt door muizen. Dit was de “visie” van de regisseur op de wijze waarop mensen geportretteerd dienen te worden. In dezelfde productie arriveert Lohengrin niet per zwaan: hij wordt gebaard door Elsa. Bevallen van een geweldige zoon –“hij weegt 92 kilo en we noemen hem Lohengrin”, een volwassen ridder van de Heilige Graal. Ultieme lariekoek, maar voor zoete koek geslikt door Mensen van Nu en aanverwante useful idiots, “omdat het de visie van de regisseur is”.

Het Regietheater is in die zin een stap verder dan het postmodernisme en heeft zich volledig geëngageerd met de Kritische Theorie van de Frankfurter Schule. De Kritische Theorie is deconstructief en rigide, zonder enig gevoel voor context. Met andere woorden, complete idiotie.

We kunnen corona in de vergelijking opnemen, en de conclusie zou wel eens kunnen zijn dat het gedaan is met de opera in haar huidige vorm. Wellicht zien we in de toekomst kleinschaliger producties met een eenvoudige, librettogetrouwe regie. Niet bij voorbaat een slecht vooruitzicht.

Zouden alle operaliefhebbers deze ontwikkelingen toejuichen? Nee. Natuurlijk niet. Het is immers opera.

 

Garrett Harris
(San Diego, USA)
(adaptieve vertaling Olivier Keegel)

4.5 2 stemmen
Artikelbeoordeling
Garrett Harris
Garrett Harris

Reviewer

Garrett Harris studied philosophy at university. He has been in over 65 opera productions with San Diego Opera, and has written about 1,000 articles for publication in The San Diego Reader.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
5 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
A. Minis
A. Minis
30 dagen geleden

D at verhaal over Lohengrin geloof ik niet. Zo gek is zelfs de moderne regisseur niet.

Olivier Keegel
Beheerder
29 dagen geleden
Antwoord aan  A. Minis

Heeft u het filmpje in de rechterkolom bekeken?

A. Minis
A. Minis
29 dagen geleden
Antwoord aan  Olivier Keegel

Lieve Hemel, het is nog waar ook!!! Hoe is het mogelijk. Ik ben met stomheid geslagen. Dank voor het filmpje, ik had het niet voor mogelijk gehouden.

Willem
Willem
29 dagen geleden

Leuk, dat mijn “een kok kan niet naar alle monden koken” wordt gebruikt. Daarbij heb ik eerder vermeld, dat de opera Madame Butterfly in Luik met die lege kinderwagen niet mijn regie is. Juist de aria, dat Butterfly afscheid van haar kind neemt, een prachtige onroerende scène.
🎼🌷🌷🌷🌷🎼

Ad Middendorp
Ad Middendorp
25 dagen geleden

Mooi is dat wat de ziel beroert en behoeft liever geen geschoolde verklaring.