“Elk nadeel hep se voordeel”, zei de grootste filosoof der Lage Landen, drs J. Cruyff. Opera Gazet mocht hem reeds vaker citeren. De huidige Corona-chaos heeft het leven van elke operaliefhebber op zijn kop gezet. Operahuizen wereldwijd hebben zich het lot van de onfortuinlijke operaliefhebber aangetrokken en massaal hun archief van opgenomen voorstellingen gratis ter streaming op internet geplaatst. Het ene operahuis is al wat guller dan het andere. De meest genereuze hebben hun aanbod voor een lange periode op YouTube of Vimeo geplaatst, de meest krenterige verplichten je om op een vast tijdstip naar hun site te navigeren en daar de opera te consumeren.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

Ergerlijk als je de dag erna pas te weten komt dat een opera die je al zo lang wilt zien, zojuist aan je neus voorbijgegaan is. Dat kun je grotendeels voorkomen door geregeld https://www.operaonvideo.com/ en https://operaamerica.org/applications/schedule/index.aspx te raadplegen. Het downloaden van deze opnames is soms geen sinecure, maar met tools als Replay Media Catcher of iTube Studio lukt het doorgaans wel. De meest weerbarstige streamings kun je nog steeds de baas door ze met een Screen Capture programma als OBS Studio vast te leggen.

In deze beteugelde tijden waarin ons niets dan beperkingen opgelegd worden, klinkt het wat ongepast om het overaanbod van opera’s als grootste probleem te ervaren. Maar je ziet door het kaf het koren niet meer. Niemand zit te wachten op de zoveelste Tosca of Rigoletto door een onbekend operagezelschap, maar toch… hoe aangenaam verrast waren wij niet door de twee voorstellingen van Verdi’s Attila door de Bashkir Staatsopera in Ufa – Rusland (nog steeds op YouTube), recent besproken in Opera Gazet: https://operagazet.com/operanieuws/attila-heeft-een-nieuwe-bondgenoot/

Opera in de Corona-grabbelton
The Crucible van Robert Ward (Santa Barbara 2019)

Het meest interessante aanbod komt echter uit de Verenigde Staten. Iedere operaliefhebber is natuurlijk vertrouwd met het MET-repertoire dat sinds enkele jaren wereldwijd in bioscopen vertoond werd. Dat krijg je allemaal nog eens gratis terug te zien. Maar onze interesse gaat meer uit naar onbekende of minder gespeelde werken en leidt ons naar andere oorden en gezelschappen die bij ons nagenoeg onbekend zijn. Wie wist dat er in Santa Barbara (Californië) een operagezelschap is dat enkele bijzonder interessante opera’s aanbiedt: Il Postino (2010) van Daniel Catan, gebaseerd op de gelijknamige film van Michael Radford. Nog steeds op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=v5E_PgsUdN0. The Crucible (1961), een Amerikaanse opera van Robert Ward over de heksenvervolging in Salem, naar het toneelstuk van Arthur Miller. Wij kennen de opera sinds jaar en dag van de cd-opname, maar konden hem nu voor het eerst ook zien. Nog steeds op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=DiPdslvdWMA
Wat deze opnames bijzonder interessant maakt, is dat ze ook Engels ondertiteld zijn en dat je de volledige programmaboekjes in pdf formaat kunt downloaden.

 

Breaking the waves

Wij vonden nog meer moois in de hooiberg: Breaking the Waves (2016) van Missy Mazzoli, gebaseerd op de gelijknamige film van Lars von Trier door Opera Philadelphia. (Nog steeds op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=AjlyGR5zw34). Florencia en el Amazonas (1996) van Daniel Catan door Florida Grand Opera, nu helaas offline. Susannah (1955) van Carlisle Floyd door Opera San Francisco, ook na amper een weekend niet meer te zien. Gebaseerd op het apocriefe Bijbelverhaal, verplicht een streng religieuze gemeenschap boetedoening van Susannah omdat zij naakt gebaad heeft terwijl zij bespied werd door enkele gluiperige oude gelovigen. Carlisle Floyd was de zoon van een Methodist minister en neemt hier religieus fanatisme flink op de korrel.

Opera in de Corona-grabbelton
Breaking the Waves van Missy Mazzoli (Philadelphia 2016)

Een nog meer verdorven religieuze sfeer vinden wij terug in The Wreckers (1906) van Ethel Smyth, een Engelse componiste uit de suffragette-tijd. Een kleine gemeenschap aan de rotsachtige Atlantische kust van Engeland leeft van de buit van verzonken schepen. Bij stormweer doven zij met opzet en met de zegen van hun dominee de lichten van de vuurtoren om een schipbreuk te veroorzaken. De bemanning wordt dan afgeslacht en de buit wordt tussen de dorpelingen verdeeld. Dat alles met de zege van de getrouwde dominee die bovendien ook nog overspel pleegt. Het Richard B. Fisher Center for the Performing Arts at Bard College, Annandale-on-Hudson, New York heeft de opera opgevoerd en online geplaatst: https://player.vimeo.com/video/432965690?dnt=1&app_id=122963. Niet te missen!

Oresteia van Sergey Taneyev (New York 2013)

Oresteia

Hetzelfde gezelschap bracht ook de opera Oresteia (1894) van Sergey Taneyev. Dat was een echte revelatie. De drie uur durende opera vertelt het ganse epos van Aeschylus, vanaf de terugkeer van Agamemnon uit de Trojaanse oorlog tot de vrijspraak van Orestes door Pallas Athena. Wat wij kennen van Strauss’ Elektra vormt hier slechts de tweede akte. Mooie muziek, goed gezongen maar helaas een enscenering met enkele idiote tijdsverplaatsingen: Agamemnon als een officier van het Tsarenleger. Toch warm aanbevolen, en het staat nog steeds online: https://vimeo.com/418412831

Er zijn ook kleine, zelfs bijzonder kleine opera’s bij. Kijk even naar het humorvolle en amper twintig minuten durende Bon Appétit (1989) van Lee Hoiby, gebaseerd op de beroemde televisie-kooklessen van Julia Child. Hier gebracht door Des Moines Metro Opera (Iowa) met de mezzosopraan Joyce Castle, een zangeres die wij ooit in de Vlaamse Opera te Antwerpen hoorden als Madame de la Haltière in Cendrillon van Massenet en als Herodias in Salome! Small world!  https://www.youtube.com/watch?v=s3khn77x_ew
De rol werd in 1989 voor het eerst gezongen door Jean Stapleton die wij allemaal kennen als Edith Bunker in de reeks All In The Family. U weet wel, de vrouw van Archie Bunker die met zijn hilarische opmerkingen enigszins naar het reactionaire neigde. Archie zou het moeilijk hebben in onze huidige verdwaasd overgevoelige, humorloze samenleving. Geen schijn van kans dat de reeks nog op TV komt, maar er is soelaas, alle reeksen zijn probleemloos te downloaden.
Zuiver ter info. Jean Stapleton stapte na het einde van All In The Family over naar Broadway waar zij optrad in verschillende musicals en ook in één opera, Candide, in de rol van the Old Lady. Niet te geloven dat de zo karakteristieke zaagstem van Edith een muzikale carrière tegemoet ging.

Opera in de Corona-grabbelton
Bon Appétit (1989) van Lee Hoiby. Des Moines Metro Opera (Iowa).

Opmerkelijk voor al deze voorstellingen is de soberheid van de decors. De voorstellingen zijn nooit toegespitst op de ensceneringen, geen prijzige regie-nonsens zoals deze in de Europese operahuizen regeert. Het is duidelijk dat deze gezelschappen niet –zoals bij ons- rijk gesubsidieerd worden en daarom ook niet kwistig met hun budget omgaan. De klankkwaliteit laat soms te wensen over, maar een gekregen paard mag je natuurlijk niet in de bek kijken.
De USA is niet het enige land waar interessante opera’s geprogrammeerd worden. Het wordt op de kop gevolgd door Rusland, maar daarover meer in een volgende aflevering.

Guillaume Maijeur
22-07-2020

5 2 stemmen
Artikelbeoordeling
Willy Maijeur
Willy Maijeur

REVIEWER

Founder of Opera Gazet (1991). Reviewer. Preference for the German repertoire, especially for the composers Wagner, Richard Strauss and Mozart.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
1 Reactie
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Willem
Willem
19 dagen geleden

Ja, heel mooi,maar het opera gebouw moet je voelen en ruiken.🌷🌷🌷🌷