Leo Nucci behoeft geen nadere introductie. Operafans over de hele wereld zijn bekend met zijn uitzonderlijk lange carrière, zijn eindeloze lijst van rollen en de podia waar hij optrad. Toch vermoeden we dat niet iedereen zijn “tweede” baan als regisseur kent. Een job die hij steeds vaker op zich neemt, zoals hij zelf zegt in een interview waaruit wij herhaaldelijk zullen citeren. (Jammer dat het origineel in het Italiaans is, maar wie bekend is met Latijn -wij denken aan de gymnasiast- kan natuurlijk ook Italiaans lezen.) Steeds meer operahuizen nodigen Nucci uit om voorstellingen te regisseren die goed bij het publiek vallen.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

De bariton begon zijn nieuwe loopbaan als onderdeel van een groter project genaamd “Progetto Opera Laboratorio”, gesponsord door het Teatro Municipale di Piacenza, dat tot doel heeft om jong zangtalent te ontdekken en te promoten. Nucci, die hoofddocent van het project is, neemt het onderdeel mise-en-scène  voor zijn rekening. Nucci gebruikt nadrukkelijk de term mise-en-scène om de taak van een regisseur te beschrijven. Onzes inziens zeer terecht. Het begon in 2013, met Luisa Miller, en sindsdien is er elk jaar een nieuw project, waarbij hij altijd gebruik maakt van de technische ondersteuning van ervaren regisseurs.

UN BALLO
Een van de belangrijkste Verdi-baritons, Leo Nucci, legt zich toe op regisseren. ©GIANNI CREVEDI.

De lijst van zijn regies – tijdelijk onderbroken door Covid, maar binnenkort zeker weer hervat – begint er behoorlijk indrukwekkend uit te zien. Van 2013 tot 2020 was hij in verschillende huizen actief, na Luisa Miller volgden L’Elisir d’Amore, L’Amico Fritz, Simon Boccanegra, La Traviata, Un Ballo in Maschera, La Bohème en in 2020, voor de algemene lockdown, zou hij Puccini’s Gianni Schicchi in de Arena van Verona voor zijn rekening nemen, waar hij dan tevens de titelrol zou zingen. Volgend jaar zal zijn Bohème naar Marseille afreizen. Het is wel duidelijk, we hebben het hier niet over een “groentje” of een regisseur die even bijspringt.

UN BALLO
Un Ballo in Maschera. "Ecco l'orrido campo". ©GIANNI CREVEDI

Ongekunstelde aanpak

Binnen Nucci’s brede scala aan producties focussen wij hier op Un Ballo in Maschera, aangezien dit de opera is die hij ensceneerde ten tijde van het bovengenoemde interview, hoewel we ook graag zijn algemene “filosofie” over  opera-enscenering willen aansnijden. Het is een vrij eenvoudige benadering, en onze mening de enige juiste: uitgaan van de muziek, natuurlijk, maar tegelijkertijd van het libretto. Het lijkt misschien voor de hand te liggen, maar we moeten niet vergeten dat uitgaan van het libretto niet betekent dat we het libretto alleen maar moeten lezen.

Libretto serieus nemen

De meeste regisseurs lezen het libretto nog wel, ook al geven sommige tegenwoordig de indruk dat ze met één oog gelezen hebben. Leo Nucci daarentegen legt in het interview uit dat zijn onderzoek veel diepgaander is. Hij bestudeert Verdi’s biografie, Verdi’s brieven geschreven ten tijde van de compositie van de opera en de totstandkoming van de uiteindelijke tekst. En, last but not least, hij neemt ook nota van de aantekeningen die bij het libretto zijn geschreven, om zo de bedoelingen van de auteurs zo goed mogelijk te doorgronden.

UN BALLO
Leo Nucci

Zoals we steeds maar weer pijnlijk gewaar worden, zijn voor de hupsafladderaars onder de operaregisseurs de bedoeling en aanwijzingen van componist en librettist geen relevante factoren meer. Men verzint zijn eigen verhaaltje en verwoordt de gewichtigheid ervan in de meest bizarre formuleringen die door Mensen van Nu, gesteld als zij zijn op urgent, grensverleggend en desoriënterend Muziektheater, voor zoete koek worden geslikt. De Bieito’s van deze wereld verzinnen hun eigen verhaaltje, dat niet zelden uitblinkt in “actualiteit”. Gevolg: een bizarre discrepantie tussen gezongen tekst en muziek enerzijds en toneelbeeld anderzijds. Ook deze idiotie wordt maar al te vaak voor zoete koek geslikt door een publiek dat doodsbenauwd is dat het niet met zijn tijd meegaat.

UN BALLO
Un Ballo in Maschera (Ulrica). Regie: LEO NUCCI. ©GIANNI CREVEDI.

In deze Ballo ensceneert Nucci de Amerikaanse versie, die zich afspeelt in Boston, ten tijde van de Engelse overheersing. “Politiek correct” komt in het woordenboek van Nucci godzijdank niet voor (hoe lang zal het nog duren voordat wij BLM-gewijs moeten knielen bij aanvang van een voorstelling?), dus er is gewoon een zwarte Ulrica (vaak als “onbetamelijk” beoordeeld en uit dien hoofde weggecensureerd), en er zijn zwarte lakeien en zwarte daghitjes, zoals dat zowel in de XVIIe als in de XVIIIe eeuw normaal was. Deze authentieke benadering resulteert erin dat het publiek het episodisch correct vertelde verhaal ten volle beleeft. Zij die zich geroepen voelen “aan het denken gezet te worden”, kunnen hier vrijelijk voor kiezen, zonder dat de regisseur dwingend oplegt wát zij moeten denken.

UN BALLO
Un Ballo in Maschera (1859), opera van Giuseppe Verdi (1813–1901). Verpest door Calixto Bieito. (1963-...).

We zijn het misschien niet altijd eens met sommige van Nucci’s keuzes, zoals het tonen van een slaaf die geslagen of opgehangen wordt in het orrido campo, of de suggestie van een dubbelzinnige relatie tussen Riccardo en Oscar (volgens ons gelogenstraft door de ontketende passie die Riccardo in het duet bevangt voor Amelia …), maar dit zijn slechts details. Waar het om gaat, is de librettogetrouwe en componist-respecterende aanpak van de enscenering van een opera.

Zoals Leo Nucci het zelf zegt in het interview: “De regisseur moet de muziek en de dramaturgie respecteren, want de muziek is geschreven met de dramaturgie in het achterhoofd. Ik kies ervoor via studie tot een enscenering te komen die zoveel mogelijk overeenkomt met wat Verdi bedoelde. Mijn producties zullen altijd gedaan worden met respect voor de auteur, die het immers altijd beter weet.”
Deze formulering spreekt ons aan. “De auteur die het beter weet”. Wij zouden van een immense hoeveelheid hupsafladderige humbug verlost zijn, als meer regisseurs tot die overtuiging zouden komen.

Klik  HERE voor het interview met Leo Nucci. (Doorscrollen naar het eind.)

Marina Boagno
(11-07-2020)
(nl tekst: Olivier Keegel)

3 3 stemmen
Artikelbeoordeling
Marina Boagno
Marina Boagno

REVIEWER

Marina Boagno is a life-long opera fan. She acted for many years as an amateur talent scout, organizing concerts, creating and directing events and looking for and promoting young opera singers. Author of "Franco Corelli – Un uomo, una voce" (1990) and a biography of Ettore Bastianini’s, “Una Voce di Bronzo e di Velluto” (2003)

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties