Opera’s die nooit geschreven werden… ook aan de bron liep het al meer dan eens mis. Met “bron” bedoelen wij het scheppen van de opera zelf, de weg van het brein van de componist tot de partituur.
Onvoltooide projecten in de muziekgeschiedenis zijn ontelbaar, en dat geldt zeker voor opera’s, waar componisten geregeld met ideeën speelden, schetsen maakten en ze dan aan de kant schoven, soms nadat ze er uren, dagen en maanden aan hadden gewerkt. Wij delven enkele fascinerende opera’s op die nooit zijn geschreven en nooit verder kwamen dan het embryonale stadium.

 

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

Opera's
As You Like It van Claude Debussy.

Na het succes van Pelléas et Mélisande ging Debussy voor een nieuwe opera op zoek naar een ander onderwerp. Hij tackelde het idee van Shakespeare’s As You Like It, dat in het Frans Comme il vous plaira zou heten. Maar hoewel hij het idee tot het einde van zijn leven koesterde en ook schetsen voor een libretto ontving van de Franse dichter Paul-Jean Toulet, is het werk nooit geschreven. La chute de la maison Usher is nog zo’n onvoltooide opera van Debussy, maar die werd postuum voltooid en ook meermaals opgevoerd.

Opera's
Conchita van Giacomo Puccini

Dit Carmen-achtige verhaal over een Spaanse Flamenco femme fatale werd door Puccini afgewezen toen het hem werd aangeboden. Het was gebaseerd op Pierre Louys’ La Femme et le Pantin en het bevatte de elementen van sensualiteit en geweld die Puccini gebruikte in enkele van zijn andere opera’s. Later aanvaarde de jongere componist Riccardo Zandonai het project en hij maakte er zijn eerste succes van.

Opera's
Jezus van Nazareth van Richard Wagner

In 1848, toen Wagner 35 jaar oud was, schetste hij voor zichzelf een religieus muzikaal drama, Jezus van Nazareth. Hij kwam verschillende keren op het idee terug, maar besloot uiteindelijk dat de sage van Siegfried en De Ring van de Nibelung beter aangepast kon worden aan de muzikale behandeling die hij voorstond. Die Hochzeit (1832), nog zo’n onvoltooid project van Wagner, waarvoor zelfs enkele muzikale fragmenten geschreven werden. Die werden opgevoerd in het Theater Hagen in 1998. Omdat deze fragmenten te kort waren om een avond te vullen, werden zij gecombineerd met Die Trauung van Volker David Kirchner, wat een nogal tweeslachtige voorstelling opleverde.

Opera's
King Lear van Giuseppe Verdi

Jarenlang speelde Verdi met het idee om een opera over King Lear te schrijven. De  vocale partijen waren al verdeeld: Lear zou een bariton worden, Cordelia een dramatische sopraan, de Nar een alt. Sommige deskundigen/musicologen beweren dat Verdi al fragmentarische schetsen van de muziek heeft gemaakt, maar als dat al zo is, zijn ze in ieder geval nooit gevonden.

Opera's
De ring van de Nibelungen van Felix Mendelssohn

Mendelssohn, die slechts één opera componeerde, Die Hochzeit des Camacho, overwoog nog een aantal andere onderwerpen voor een opera, zoals de Nibelungen-legendes. Hij besprak de mogelijkheid met zijn zuster Fanny, die hem in 1840 schreef: “Ik ben van harte blij dat je met zoveel enthousiasme aan het idee van de Nibelungen werkt … Het slot lijkt mij de grootste opgave, want wie zou een opera beëindigen met zo’n vreselijk bloedbad?“ Het antwoord: Richard Wagner.

Opera's
Romeo en Julia van Peter Iljitsj Tsjaikovski

Gedurende een groot deel van zijn leven koesterde Tsjaikovski het verlangen om een Romeo-en-Julia opera te componeren, en hij schreef zelfs een sopraan-tenor duet dat na zijn dood tussen zijn paperassen gevonden werd. Een van de redenen die hem ervan weerhield het project uit te voeren, kan het succes zijn geweest van Gounods Roméo et Juliette, een werk waar hij veel bewondering voor had.

Opera's
Le Tonnelier de Nuremberg van Georges Bizet

De afstand tussen Carmen en Die Meistersinger von Nürnberg lijkt misschien enorm, toch heeft Bizet een Le Tonnelier de Nuremberg overwogen, zoals verteld in E.T.A. Hoffmanns verhaal Meister Martin der Kufer und seine Gesellen. “De zangwedstrijd wordt een zeer originele en ongetwijfeld effectieve scène”, schreef Bizet in 1859 aan zijn moeder, die overigens niet onder de indruk was. Wagner had al hetzelfde idee en produceerde zijn versie 9 jaar later. Ook de opera Hans Sachs van Albert Lortzing werd al in 1840 in Leipzig opgevoerd.

Missen wij nu iets? Wat hadden al deze fraaie plannen ons voor moois kunnen opleveren? Wij zullen het nooit écht weten, maar zo goed als zeker is dat Wagner al zijn religieuze ideeën over Jezus in  zijn Parsifal verwerkt heeft. Verder zien wij in al die projecten niet meteen een verrijking van de muziekgeschiedenis. Behalve wellicht de King Lear van Giuseppe Verdi. Een extra opera had er tussen Aida (1871) en Otello (1887) wel bij gekund. En die zou vast beter geklonken hebben dan de opera’s van Aribert Reimann en Aulis Sallinen waar we het nu moeten mee stellen.

Guillaume Maijeur

 

Geraadpleegde literatuur: Herbert Kupferberg, The Book of Classical Music Lists (1985)

Wagner: Die Hochzeit, WWV 31, 1832

0 0 stem
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties