Fierabras (ook wel: Fierrabras), D 796, uit 1823, is in feite de enige volwaardige opera die Schubert schreef. Een werk voor drie sopranen, drie tenoren, drie bassen, bariton, één spreekrol, gemengd koor en orkest. Het libretto is afkomstig van Josef Kupelwieser, naar het toneelstuk La Puente de Mantible van Pedro Calderón de la Barca en tevens gebaseerd op een oud Duits sprookje, Eginhard und Emma. Drie nummers werden uitgevoerd in 1835, in het Josefstad Theater. De première van een ingekorte (bravo!) versie vond plaats in Karlsruhe, in 1897.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

In 1821 werd Schubert door de directeur van het Kärntnertorheater verzocht om een Duitse opera te componeren. Schubert kwam aanzetten met Die Verschworenen en Alfonso und Estrella, twee opera’s die voor de lezers die hun Opera Gazet-huiswerk goed gedaan hebben, geen geheimen bevatten. Beide werkjes werden gewogen en te licht bevonden. Maar Schubert wilde nu toch wel eindelijk eens een volwaardig stuk muziektheater van zijn hand uitgevoerd zien, en zette zich aan Fierabras, en voltooide deze compositie in recordtempo. Guess what? Oók afgewezen. Bummer! De opera verdween in een la, en werd pas integraal gepubliceerd in 1886. De beklagenswaardige Schubert heeft nooit een complete uitvoering van zijn belangrijkste opera mogen meemaken.

Fierabras Overture, Claudio Abbado.

In de jaren 1970 begon Fierabras weer in de belangstelling te komen. In 1988 woonden wij tijdens de Wiener Festwochen een voorstelling van Fierabras bij, in een verschrikkelijke regie van DDR-regisseuse Ruth Berghaus, die platvloerse symboliek combineerde met schabouwelijke en aanschouwelijke schendingen van het libretto en de toch al niet sterke opera nog verder misvormde door deze te vervangen door een serie esthetisch bedoelde, maar onbenullige tableaux vivants.


Symposia

Rond de voorstellingen vonden diverse bijeenkomsten van deskundigen plaats. Zodra deze bijeenkomsten “symposia” gaan heten, kunnen we ervan uitgaan dat er een enorme hoeveelheid zelfgenoegzame kletspraat à la de programmaboekjes van DNO en Spanga over tafel gaat. En dat was ook inderdaad het geval. “Moeten we de tekst niet aanpassen?” “Goed idee, want….” “Slecht idee, want….”, “Misschien een beetje, want ….”, “Misschien toch wat meer, want…..” En uiteraard kwam de relatie van Schuberts opera met de denkwereld van de nazi’s ter sprake. Totdat Robert Holl de verlossende woorden sprak: “Wie genoeg van Schubert houdt, moet ook van zijn opera’s en hun teksten houden”. Nough said.

Aria “Die Brust gebeugt von Sorgen” uit de tweede akte van Fierabras. Uitgevoerd door Cheryl Studer.

Aan de bezetting lag het niet, in 1988. Met het Chamber Orchestra of Europe onder leiding van Claudio Abbado, en met solisten als Robert Holl en Thomas Hampson had men een alleraardigst clubje bij elkaar. En daar hielden wij ons dan ook maar aan vast, mentaal gesterkt door het enkele maanden eerder door Nederland behaalde Europese Kampioenschap Voetbal:  “Ein feste Burg ist unser Van Basten” !

Aria “Was quälst du mich, o Mißgeschick!” , Zürich 2006. Uitgevoerd door Jonas Kaufmann.

Hoe dan ook, de combinatie Schubert / Opera blijft problematisch. En dat geldt voor Fierabras helaas ook. Onze bebrilde vriend was nu eenmaal geen goede muziekdramaturg. Fierabras stijgt Il Trovatore naar de kroon in narratieve onbeholpenheid. We zullen de inhoud maar even heel kort vermelden. Fierabras speelt zich af  aan het hof van Karel de Grote (bas), en gaat over de liefde van de jonge Moorse prins Fierabras (tenor) voor Emma (sopraan). Fierabras zit gevangen door toedoen van Emma’s officiële verloofde Eginhard (tenor). Tegelijkertijd (zucht!) speelt zich een romance af tussen de Moorse prinses Florinda (sopraan) en Roland (bariton), een van Karels ridders. Alles lijkt dik voor elkaar te komen; de moor Fierabras bekeert zich tot het christendom. (Het kán dus wel.) De optredende complicaties en de uitgesponnen plot besparen wij u. Verder zijn er tot overmaat van ramp gesproken Duitse dialogen. M.a.w. een verward verhaal met toch (weer) mooie muziek. Mooie muziek, zeker, maar er zit geen ontwikkeling in, het blijft allemaal statisch, een aaneenschakeling van fraaie klanken zonder muziekdramatische ontwikkeling. Een slap aftreksel van Fidelio. In tegenstelling tot Beethovens meesterwerk komen in Fierabras de personages niet tot leven. Winterreise is als “opera” aanzienlijk beter geslaagd.

Dit was de laatste aflevering van onze 6-delige serie over enkele van Schuberts muziekdramatische composities. Rest ons nog u hartelijk te danken voor de talrijke fijne reacties die wij vooral op aflevering 5 mochten ontvangen. Veel genoegen met Kaufmann, Abbado, Studer én Schubert.

Olivier Keegel

NASCHRIFT

“The tornament topscorer has done something truly outstanding!”
0 0 stem
Artikelbeoordeling
Olivier Keegel
Olivier Keegel

CHIEF EDITOR AND REVIEWER

Bellini, Donizetti. Tito Schipa, Fritz Wunderlich, Ileana Cotrubas. Stefano Mazzonis di Pralafera, Laurence Dale. Certified unmasker of directors’ humbug.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties