In I Puritani te Düsseldorf greep Ronaldo Villazón weer eens terug op de oude, vertrouwde Kalasjnikov.

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

I Puritani. Vincenzo Bellini. Melodramma serio in drie actes. 1835. Libretto van Carlo Pepoli. Eerste opvoering in het Théâtre Italien, Parijs,  24 January 1835.
Opernhaus Düsseldorf – Deutsche Oper am Rhein.  Première, 18 december, 2019.

Lord Gualtiero Valton: Günes Gürle
Sir Giorgio: Bogdan Talos
Lord Arturo Talbot: Ioan Hotea
Sir Riccardo Forth: Jorge Espino
Elvira: Adela Zaharia
Enrichetta di Francia: Sarah Ferede
Sir Bruno Roberton: Andrés Sulbarán

Orchester Duisburger Philharmoniker
Chor der Deutschen Oper am Rhein

Muzikale leiding: Antonino Fogliani
Regie: Rolando Villazón

 

Muziek:
Regie:

Voor de rechtgeaarde operaliefhebber, de belcantoliefhebber dus, vormt I Puritani  het ultieme walhalla. De op advies van Rossini van twee naar drie aktes uitgebreide opera biedt enkele van de fraaiste aria’s uit de Italiaanse opera. Een enkel voorbeeld.  De cavatina uit de derde scène van de eerste acte “A te, o cara, amor talora”, in filmpje 1 gezongen door Eric Cutler met Anna Netrebko, bevat een graad van auditieve genoeglijkheid die mede dankzij de goddelijke Anna tot een heuse totaalervaring van gelukzaligheid leidt.

Even makkelijk wegzingen doe je I Puritani niet. De opera zit vol stimmliche valkuilen. Tenoren met hoogtevrees hebben hier niets te zoeken.

In filmpje 2 dient zich op 4:36 de beruchte hoge F aan. Dat is het echte werk aan de hoge trapeze. Arturo moet hier echt “even” aan de bak. Vaak neemt de Arturo van dienst zijn toevlucht tot een Des of tot falsetto, maar zo niet Juan Diego Flórez in 2009.

In 2017 regisseerde Villazón een Don Pasquale bij de Deutsche Oper am Rhein, die over het algemeen goed ontvangen werd, hoewel bij een enkele Duitse recensent de term “oubollig” viel. Een hoopvolle kwalificatie. Nu was het wederom een klassieke belcanto-opera, I Puritani, waarvan Rolando Villazón de regie op zich nam voor de Deutsche Oper am Rhein. Op de persconferentie voorafgaand aan de première zei Villazón:  “Eine Inszenierung muss zu uns Leute von 2019 sprechen.” De angst sloeg ons om het hart, “Leute von 2019” lijkt verdacht veel op onze vrienden van de Mensen van Nu. Maar “zu uns sprechen” kan ook hoopvol geïnterpreteerd worden. Immers, een opera komt pas tot volle bloei als deze in een authentiek in plaats van een “nieuw” jasje wordt gestoken.

I Puritani
Günes Gürle (Valton), Bogdan Taloş (Giorgio), Jorge Espino (Riccardo). Foto: Hans Jörg Michel

Waarom zou een opera niet in de tijd van Cromwell mogen spelen en subsequent verminkt moeten worden, terwijl belangrijke kunstwerken uit diezelfde 17e eeuw algemeen geprezen worden?

Rolando "Kalasjnikov" Villazón (Copyright: Berliner Zeitung, Foto Guenther.)

De gedichten van John Milton, ook uit Cromwells tijd, worden wél om hun intrinsieke waarde gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor de 17e-eeuwse architect Christopher Wren, die St. Paul’s Cathedral ontwierp en voor de 17e-eeuwse componist Henry Purcell. Mensen van Nu zullen St. Paul’s Cathedral niet willen herbouwen naar de eisen van onze tijd (geinig revolving restaurant in de koepel), noch ligt het voor de hand dat de aria “Shake the cloud from off your brow” uit de eerste acte van Henry Purcells Dido and Aeneas in een nieuw jasje wordt gestoken om Engeland te vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival. Maar als een libretto in de 17e eeuw speelt, ja, dan is de opera de pineut. Helaas ook bij Villazón, op wie wij op grond van zijn antecedenten onze hoop gevestigd hadden. Mijn beste Rolando, je regisseert sinds 2011, en je komt nog steeds met Kalasjnikovs aanzetten? Akkoord, er zijn dan wel kostuums (min of meer) uit de Cromwell-tijd althans van onbestemd historiserende schnitt, maar Kalasjnikovs…. Really? “Für uns war es wichtig, keinen Geschichtsunterricht zu geben,” zei je op de persconferentie. Een typische opmerking voor Mensen van Nu, van dezelfde modieuze onbenulligheid.

Rolando weet het beter

De regie even kort en bondig geschetst; het toneelbeeld biedt kerk en parlement. Want, aldus Villazón, wij zijn niet in de historische tijd van de Puriteinen (wél), maar in een “universele theatertijd” met Cromwell-garnituur. Nu viel het allemaal wel mee, want de opera was op het wapenarsenaal en de ingreep in het libretto na, vrij traditioneel. Vol onbegrijpelijke symboliek, dat wel,  en nog onbegrijpelijker personenregie. Hadden wij er maar voor doorgeleerd! Ook de inhoud van de opera werd dus veranderd, want alles wat er met Elvira gebeurd is, maakt een happy end onmogelijk: als Arturo en Elvira elkaar conform het libretto in de armen dreigen te vallen, wordt de plaats van Elvia plotseling door de koningin ingenomen. Elvira moet van Villazón wederom tot wanhoop gedreven worden. Ergerlijke betweterigheid. Hoe dan ook, Bellini’s muziek viert met vrolijke en triomfale klanken naar dat happy end, terwijl wat we uiteindelijk op het toneel zien, daarmee in flagrante strijd is. Zo krijgen we ongewild een complete cursus “Feilen van het Regietheater” voorgeschoteld. Verder maar geen woorden vuil maken aan deze regie (het had altijd nog erger gekund), en gauw naar Bellini en zijn vertolkers. Toch nog even dit: voor Villazón pleit dat hij de zangers veel frontaal op het voortoneel liet zingen, een ingreep die ongetwijfeld uit zijn achtergrond als zanger voortkomt.

I Puritani
Adela Zaharia (Elvira). Chor der Deutschen Oper am Rhein. Foto: Hans Jörg Michel

De Roemeense sopraan Adela Zaharia (Elvira, roldebuut) heeft zich pas de laatste jaren als lyrische coloratuursopraan  op het belcantorepertoire toegelegd. Zij sleepte de eerste prijs bij de Operalia 2017 in de wacht, en verving Diana Damrau in de Lucia dit Lammermoor in München 2017. Ook was zij eind 2018 – begin 2019 Maria Stuarda bij de Deutsche Oper am Rhein. Zaharia was een prima de luxe Elvira, met een geheel eigen, fluwelig stemgeluid dat zich uitmuntend verenigde met haar kristalheldere hoge noten. Waar mevrouw Deutekom ooit  een legendarische, onnavolgbare kwikzilveren Elvira was, daar presenteerde Zaharia een eveneens onberispelijk, maar meer “altige” Elvira.

De eveneens Roemeense Ioan Hotea  (Lord Arturo Talbot) werkte al eerder met regisseur Villazón, in diens Don Pasquale van 2017. Een uitermate fraaie, lyrische tenor, die met zijn klaroenschallende belcantissimo (en een prachtige snik in de stem) een extreme graad van verrukking bij ons teweeg bracht. Jammer, maar geen ramp, dat al zijn onmenselijk hoge noten in de derde akte mislukten.  De dijk van een bas Bogdan Talos was als Elvira’s oom (Sir Giorgio) indrukwekkend, en kreeg de Opera Gazet Publieksprijs uitgereikt. Jorge Espino was Arturo’s rivaal Sir Riccardo Forth en maakte minder indruk. Sarah Ferede als koningin Enrichetta en  Andrés Sulbarán als Sir Bruno Robertson leverden beiden respectabele vocale bijdragen die ons tot tevredenheid stemden.

Wij beleefden, ook dankzij het onder Antonino Fogliani pittig belcanterende  Orchester Duisburger Philharmoniker (mooi koper!) en het  innemende Chor der Deutschen Oper am Rhein, een muzikaal geslaagde avond. We hadden onze hoop gesteld in regisseur Rolando Villazón, indachtig die andere regisseur met een zangersachtergrond, Ruggero Raimondi, en zijn fantastische regie van Attila (Luik, 2013-2014).  Die hoop bleek helaas ijdel.

 

Olivier Keegel
(19-12-2019)


0 0 stem
Artikelbeoordeling
Olivier Keegel
Olivier Keegel

CHIEF EDITOR AND REVIEWER

Bellini, Donizetti. Tito Schipa, Fritz Wunderlich, Ileana Cotrubas. Stefano Mazzonis di Pralafera, Laurence Dale. Certified unmasker of directors’ humbug.

Abonneer
Laat het weten als er
guest
3 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Willem
Willem
9 maanden geleden

Heerlijk om te lezen, ook alle relevante info. 🎼🌷🌷🌷🌷🎼

Ad Middendorp
Ad Middendorp
9 maanden geleden

Ach ja, die regisseurs kunnen een plaag zijn. Zolang ze maar niet aan de mooie muziek zelf morrelen, is het allemaal nog wel te pruimen.
Mooie opera, kundig verslagen.

A.V. Jar
A.V. Jar
9 maanden geleden

Alweer van een recensie van Olivier Keegel, genoten !!!