Toen Marc Chagall in 1964 het plafond van de Parijse opera beschilderde, werd hij mikpunt van vreemdelingenhaters en antisemieten.

Het is midden jaren zestig en Marc Chagall heeft net een van zijn meest prestigieuze opdrachten afgerond: de beschildering van het plafond van de Parijse Opéra. Het werk is geslaagd en Chagall is blij. Maar hij is ook teleurgesteld en ontgoocheld, omdat hij – al ruim een halve eeuw Parijzenaar – in de ogen van sommige Fransen nog altijd een buitenlander is. Een Rus, of, nog erger, een Joodse Rus. En die moet met zijn poten van het nationale erfgoed afblijven.
Foto: Corbis/VCG via Getty Images
Marc Chagall, met boven hem zijn plafondschildering. Het controversiële werk is nu een publiekstrekker in Parijs. Foto: Corbis/VCG via Getty Images

Het was de toenmalige Franse minister van cultuur, André Malraux, die Chagall had gevraagd het plafond van de Parijse Opéra Garnier te beschilderen. Het operagebouw­, in 1860 ontworpen door Charles Garnier, is een overdadige mengeling van klatergoud en marmer. Garnier had die stijl zelf bedacht en noemde hem Napoleon III, als eerbetoon aan de man die destijds keizer van Frankrijk was.

Op 23 september 1964 werd het werk onthuld. De reacties waren gemengd, zoals te verwachten viel. De opdracht had Chagall nog meer roem gebracht, maar ook een kras op zijn ziel. Eens een buitenlander, altijd een buitenlander, was hem weer eens duidelijk geworden. Of in zijn eigen woorden: ‘Je bent niet een van hen. Zo is het altijd geweest.’

Toch heeft Chagall nooit een cent voor het werk in rekening gebracht­. Hij zag het als een gift aan zijn tweede thuisland, al behield­ hij wel de beeldrechten.

Chagall, Picasso, Mondriaan, e.a. − Migranten in Parijs, Stedelijk Museum, Amsterdam.

Te zien t/m 2 februari 2020.

bron: FD
Telmora Novakov
Telmora Novakov

Desk editor

Telmora Novakov keeps up with the news for Opera Gazet. At the urgent request of the editor-in-chief, she has put the separation of facts and opinions completely behind her.

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op