Le Nozze-stream… het blijft behelpen

“Ik kan aan deze opera niets politieks ontdekken,” aldus de nog immer diep betreurde dirigent Nikolaus Harnoncourt. Desalniettemin werd Le Nozze di Figaro in recente jaren door regisseurs van een hedendaagse politieke lading voorzien en “verplaatst” naar een psychiatrische kliniek, naar de Trump Tower of naar een Ingmar Bergman-achtige hel. Gelukkig is deze opera niet meer en vooral niet minder dan een briljant getoonzette 18e-eeuwse komische opera, met groteske persoonsverwisselingen en spectaculaire, verrassende wendingen. Het is Mozarts meest humoristische werk en “Le Nozze” staat dan ook steevast in de jaarlijkse mondiale top tien van meest opgevoerde opera’s. De schier onontwarbare liefdesintriges die zich tijdens deze “folle giornata” in het paleis van Graaf Almaviva ontspinnen, zijn dankzij de heren Mozart en Da Ponte universeel hilarisch. Een briljante komedie waarin ook plaats is voor diepere gevoelens van genegenheid.

 

You can have any review automatically translated. Click the Google Translate button (“Vertalen”), which can be found at the top right of the page. In the Contact Page, the button is in the right column. Select your language at the upper left.

 

Foto’s: Marc Borggreve

 

Graaf Almaviva wil met Susanna, de bruid van Figaro, in de strikte privé-sfeer intiem van gedachten wisselen. De Gravin heeft hier ernstige bezwaren tegen en zet een verkleedpartij in elkaar om uiting te geven aan haar wraakgevoelens. Marcellina begeert Figaro, maar heeft met tegenslag te kampen: zij blijkt zijn moeder te zijn. En Marcellina’s vertrouweling, Bartolo, blijkt Figaro’s vader te zijn. Geilneef Cherubino grabs the  Gravin by the pussy, maar kiest uiteindelijk op meer praktische wijze voor Barbarina (die uit de 2020 productie verdwenen is). Première: stream in uitgesteld relais, DNO, 29 november 2020.

Il Conte di Almaviva: Davide Luciano, bariton
La Contessa di Almaviva: Ruzan Mantashyan, sopraan
Susanna: Ying Fang, sopraan
Figaro: Riccardo Fassi, bas
Cherubino: Polly Leech, mezzosopraan
Marcellina: Iris van Wijnen, sopraan
Bartolo: Michael Hauenstein, bas
Basilio: Lucas van Lierop, tenor
Don Curzio: Jeroen de Vaal, tenor
Antonio: Sam Carl, bas

Muzikale leiding: Riccardo Minasi
Orkest: Nederlands Kamerorkest

Regie: David Bösch

Muziek: *4*
Regie:  *2,5*

In de versie van regisseur Bösch die in 2016 bij De Nationale Opera in Amsterdam in première ging, kwamen de komische aspecten nadrukkelijk aan bod. De wat rommelige voorstelling was aangekondigd als “eigentijds”, maar in feite werd braaf het libretto gevolgd (bravo!) en bestond het eigentijdse uit de toevoeging van “leuke, eigentijdse” rekwisieten. De wat rommelige, enigszins potsenmakerige regie van Bösch werd in 2020 coronaproof hernomen door regisseuse Maria Lamont, en wederom konden wij genieten van een scala aan leukig- en onleukigheden. De opera werd ingekort tot 2 uur. Op zichzelf geen probleem, maar dat in deze ingekorte versie het charmante Susanna-Figaro openingsduet  “Cinque..dieci..venti” sneuvelde, mag als misser gekwalificeerd worden. Dat Barbarina van het toneel verdwenen was, vormde onder de gegeven omstandigheden  geen onoverkomelijk bezwaar.

Wij zagen op het toneel allerlei trofeeën van het moderne regietheater, dit keer o.m. in de vorm van een moderne strijkplank, afstandsbediening, sigaretten en de nieuwe verworvenheid  voor Mensen van Nu, de steeds populairder wordende hometrainer; wij zagen deze reeds bij Wagner en Rossini.  Wij moeten ter vergoelijking overwegen dat ook Bösch zijn contributie aan de Club der Eigenzinnige Regisseurs moet voldoen, en wel op de Bühne.  De regie zelf was bij tijd en wijle best vermakelijk, en voorzag, net als in 2016, slechts in één ernstige uitglijer, waarover later meer. Na de “geënsceneerde ouverture” (houd daar nu eens eindelijk mee op!) presenteerde zich een volgens DNO uit zgn. rising stars bestaande cast. Wij vragen ons af: hoe lang kan een ster rijzen voordat deze zich aan het firmament nestelt? De Chinese Ying Fang (een rijkgeschakeerde en innemende Susanna pur sang) treedt al ruim zeven jaar op in de belangrijkste operahuizen ter wereld: zo’n keer of acht in de MET, in de Lyric Opera of Chicago, in het Opernhaus Zürich en tijdens de Salzburger Festspiele. Toegegeven, Spanga ontbreekt op pijnlijke wijze nog op haar palmares, maar het stadium van rising star lijkt toch wel succesvol gepasseerd. Ook Davide Luciano is al meer dan 8 jaar op het hoogste niveau actief en was in 2018 en 2019 al bij DNO te zien: in Il barbiere als Figaro en in Così fan tutte als Guglielmo. Hij zette met ferme toon een voortreffelijke, beurtelings dynamische en lyrische (“Contessa perdono”, prachtig!) en vooral masculiene  Conte di Almaviva neer. Voor ons de ster van de avond stream.

“Deh vieni, non tardar” door Ying Fang (Susanna)

De Armeense Ruzan Mantashyan (Gravin) is nog zo’n “jonge hond” die sinds 2012 in de grote operahuizen optreedt (veelvuldig bij de Opéra national de Paris). Zij beschikt over een verfijnde, in de hoogte prachtig zuivere stem die zij in dienst stelde van een gravin met een hoog gravinnengehalte. Wat betreft recitatief en aria “E Susanna non vien!… Dove sono i bei momenti” (een misdaad om deze wonderschone klanken via speakers te moeten consumeren)  kunnen wij ons echter maar moeilijk losmaken van de Strehler-productie met Barbara Frittoli als Gravin (Parijs, 2010).

De veelzijdige bas Riccardo Fassi, die vorig jaar nog in Verona schitterde als Ferrando (Trovatore) naast alternerend Anna Netrebko en Anna Pirozzi, was een genoeglijk melodieuze Figaro met toch voldoende dynamiek. Polly Leech, van wie wij al eerder een goede indruk kregen, deed het uitstekend als Cherubino. Fijn geacteerd. Haar canzonetta “Voi che sapete” was puur Mozartiaans, en werd al naargelang de canzonetta vorderde, steeds fraaier gezongen. Brava. Ook de bijrollen werden naar behoren ingevuld, waarbij vooral Iris van Wijnen (Marcellina) met haar fraai getimbreerde stem opviel. Ze vormde een perfect trio met Michael Hauenstein als Bartolo en Lucas van Lierop als Basilio, beiden goed op dreef.

Foto Marc Borggreve

Mozart componeerde een opera met unieke ensembles, een kersvers melodieënidioom en een rijke en gevarieerde orkestratie. Dirigent Riccardo Minasi deed met het Nederlands Kamerorkest op voortreffelijke wijze wat hij, als Mozart-specialist, moest doen: Mozart laten spreken c.q. horen. Aanvankelijk leek de orkestklank wat log, maar dat lag ongetwijfeld aan het geluidstransport per stream, want even later klonk het orkest juist pittig en gearticuleerd. En wat een heerlijk koper! De stream, dus géén (spannender) livestream zoals recentelijk bij de double-bill van Opera Zuid, was geen onverdeeld genoegen. Het geluid liep niet synchroon met het beeld, hetgeen uitermate irritant was. De ondertitels, weer eens wat anders, waren met hun buitenproportionele afmetingen bijkans beeldbepalend, alsof de productie gesponsord werd door de Stichting Dyslexie Nederland. Gelukkig konden de schreeuwletters uitgezet worden. In  de chatbox waren ook veel klachten over de onbereikbaarheid van de link. Nog een keer flink oefenen lijkt geboden.

Bösch weet het beter

Le Nozze di Figaro is een eind-goed-al-goed opera. Dat hadden de heren Mozart en Da Ponte zo bedacht. Jammer dat regisseur Bösch zijn soms vermakelijke regie toch weer policor moest besluiten en het niet kon nalaten de gravin een geweer op het hoofd van de graaf te laten zetten. Want gravin “sterke vrouw” zijn en niet van de happy-endigen zijn. Een even goedkope, weerzinwekkende als detonerende contra-libretto ingreep. Bösch weet het beter dan Mozart, ook dát is cultuurbarbarij.

Deze faux pas daargelaten was deze coronaherneming van Le Nozze, zo menen wij met onze door maestro Paul Korenhof voorgeschreven positieve grondhouding, al met al toch een alleraardigste, muzikaal aantrekkelijke voorstelling.

 

EPILOOG. Oproep van Opera Gazet aan het Opperwezen: Heer, het is nu wel genoeg met die schabouwelijke corona. Ermee stoppen graag. “Discontinueren,” zo U wilt. Opera op tv of computer, of via welke beeld- en geluidsdrager dan ook, is geen opera.

 

Olivier Keegel

30-11-2020

We like to get in touch with our readers. Please add a comment under this article and/or rate the article with 1 to 5 stars. Scroll down.

0 0 votes
Article Rating
Olivier Keegel

CHIEF EDITOR AND REVIEWER

Chief Editor since 2019. Does not need much more than Verdi, Bellini and Donizetti. Wishes to resuscitate Tito Schipa and Fritz Wunderlich. Certified unmasker of directors' humbug.

Subscribe
Notify of
guest
3 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
G.A.C.H. Blenderman
G.A.C.H. Blenderman
6 months ago

Na zo’n beeldende recensie hoef je niet eens meer te kijken. Het lijkt of je erbij bent geweest. Weer genoten!

Willem
Willem
6 months ago

Heerlijk om te lezen, En de opera voor €2,95! Ik moet deze nog zien.
Daarbij ga ik graag naar Spanga, de ene houdt van Ajax (niet het schoonmaak merk😉)en ik van Volendam. 🎼🌷🌷🌷🌷🎼

Jacques Devarrewaere
Jacques Devarrewaere
6 months ago

Een querschnitt van welke opera dan ook, zeer zeker van Mozart, is niet de opera. Ik lust wel taart, maar niet de deeg en alleen maar de kriekjes. Ach komaan! Voor de rest vind ik de recensie van Olivier Keegel helemaal to-the-point. Jacques.