Eva-Maria Westbroek in Die Walküre. De omweg waard.

Die Walküre is de tweede van de vier muziekdrama’s die Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner vormen. Voor het eerst opgevoerd: 26 juni 1870 in het Nationaal Theater München. Bijgewoonde uitvoering: DNO, Muziektheater, 16 november 2019.

Muzikale leiding Marc Albrecht
Regie Pierre Audi
Orkest Nederlands Philharmonisch Orkest
Siegmund Michael König
Hunding Stephen Milling
Wotan Iain Paterson
Sieglinde Eva-Maria Westbroek
Brünnhilde Martina Serafin
Fricka Okka von der Damerau
Gerhilde Dorothea Herbert
Ortlinde An de Ridder
Waltraute Kai Rüütel
Schwerleite Julia Faylenbogen
Helmwige Christiane Kohl
Siegrune Bettina Ranch
Grimgerde Eva Kroon
Rossweisse Iris van Wijnen

Muziek:
Regie:

De steile helling

De belofte van het spectaculaire decor heet ons welkom in het Amsterdamse Muziektheater voor het tweede deel van Wagners meesterwerk Der Ring des Nibelungen: Die Walküre. Een halve ring vormt het decor, dat aan de linkerzijde het orkest omsluit, dat nu op het podium zit en niet in de orkestbak. Boven de saturnus-achtige ringen bevindt zich een balkon. In acte 1 en 2 staat daar de boom met de hut van Hunding. Die twee elementen versterken visueel het dilemma van het werk: strijd tussen het hemelse en aardse, tussen macht en liefde, regels en vrijheid. Wij vermoeden dat dit decor voor de zangers best een uitdaging is, ze staan de hele avond op een steile helling. Maar het oog wil ook wat, het beeld blijft een avond lang boeien.

Eva-Maria Westbroek (Sieglinde) Foto Copyright (c) DNO 2019

Met ronkende bassen zet dirigent Marc Albrecht het voorspel van de eerste acte in. Het Nederlands Philharmonisch Orkest overdondert ons met grandioze kracht. De essenstam van Huntings hut steekt nogal ver uit, wat aan een aantal zitplaatsen het zicht op de zangers ontneemt en het ook soms wat moeilijk maakt om ze boven het geweld van het orkest te verstaan. Dat ligt deels aan de akoestische gevolgen van dit toneelontwerp. (Hoe mooi het ook is: uiteindelijk zou het decor toch altijd de muziek moeten dienen!). De balans tussen zangers en orkest was lang niet altijd optimaal. Marc Albrecht had wat ons betreft wat meer dynamische ademruimte mogen inbouwen, wat grotere contrasten. Dat de partituur zich daar zeker voor leent, bewees Jaap van Zweden op 2 november j.l. tijdens de NTR ZaterdagMatinee. In de derde acte, met een balkenvrij podium, is het orkestbereik gigantisch, van de “Walkürenritt” – met uitstekende Brünnhilde ook: vol, warm – tot schitterend teder.

Westbroek schittert

Siegmund (Michael König), gehuld in grijze leren lappen, legt zich vermoeid ten ruste, tot zijn dorst door Sieglinde (Eva-Maria Westbroek), ook in het grijs, gelest kan worden. König weet ons in deze uitvoering niet echt mee te slepen, vocaal lijkt deze Siegmund niet af te stammen van de oppergod. Hij mist de kracht om de held te zijn, die vol bravoure Hunding tart. Zijn rivaal echter heeft geen opwarmtijd nodig; de sonore bas Stephen Milling (Hunding) heet Siegmund welkom in diens heilige haard. Als Wagner-liefhebber kunnen wij het niet nalaten te wijzen op wat een fantastisch, dreigend motief Wagner heeft toegewezen aan Hunding!

Het slotduet met de zwaardscene is prachtig, maar het is vooral Eva-Maria Westbroek die schittert; Sieglindes “War Wälse dein Vater”  sneed ons door de ziel. De rol van Sieglinde is Westbroek op het lijf geschreven. Wat een mooi vibrato heeft ze! Het is overigens ook prettig dat het zwaard een zwaard is, en geen Kalasjnikov (2017, Bayreuth, Castor). Pierre Audi heeft altijd tot Opera Gazets favoriete regisseurs behoord.


Een magnifieke Wotan

Als we in de tweede acte kennismaken met Wotan is duidelijk dat dit ook de avond van Iain Paterson gaat worden. Met zijn bas-bariton bereikt hij,  uitgedost in een traditioneel kostuum, rode mantel, ijzeren harnasdelen en ooglap, eenzame hoogtes. Hij gaat moeiteloos van fluisteren tot krachtige woede, frustratie. Zijn acteerwerk is verbluffend. Van verslagen en van elke vrijheid ontdane, getergde echtgenoot die door Fricka (Okka von der Dammerau) compleet wordt overmeesterd, tot de ziedende razernij van de oppergod wiens wil Brünnhilde tartte en tot de vader die genadig wil zijn maar ook  daar niet vrij is. Paterson overtuigt en ontroert ons. Aan het einde lijken zijn inspanningen hun tol te eisen van zijn stem, gebroken spreekt hij tot Brünnhilde. ( Leb wohl, du kühnes herrliches Kind ). Maar dat is maar schijn, getuige de zeer krachtige oproep aan Loge.

Iain Paterson (Wotan) & Okka von der Damerau (Fricka) Foto Copyright (c) DNO 2019


Er is leven na Jaap

Ook voor Okka van Damerau (Fricka) is deze avond een triomf: als een waardige verdedigster der godenstam schrijdt ze over het podium om haar man de les te lezen. Met haar mooie, gecontroleerde mezzo zingt ze Wotan haar wil toe. Ook wanneer ze in haar woorden smeekt, is in haar blik en haar houding te zien dat ze Wotan gebiedt.

Brünnhilde (Martina Serrafin), vertrouwelinge, favoriete kind van Wotan moet vervolgens de opdracht aanvaarden om Siegmunds dood aan te kondigen en niet voor hem te strijden in het duel waartoe Hunding hem heeft uitgedaagd. Zij zingt haar rol zuiver, gecontroleerd. Het timbre van Serrafins stem past ons inziens beter bij de rol van Sieglinde, een rol die ze ook al vaker gezongen heeft. Het is niet zozeer dat de noten niet op hun plaats vielen, maar echt in de ban van deze vertolking raakten wij niet.

De Sieglinde van deze avond is op haar mooist in de derde acte, als blijkt dat zij zwanger is (Rette mich, Kühne!). De omslag van “waar maakt u Walküren zich druk om” naar de overweldigende wanhoopskreet omdat in haar het Wälsunggeslacht voortleeft was bijzonder indrukwekkend.

Zelfs als u deze regie al eens gezien heeft, of recent de Walküre van Jaap van Zweden in het Concertgebouw heeft bezocht, is deze productie de moeite waard. Al was het alleen maar voor Sieglinde en Wotan!

 

Bas de Kwant
(gepubliceerd op 17 november 2019)

Bas de Kwant
Bas de Kwant

Reviewer

Favorite operas: Lohengrin, Siegfried, Tannhauser, La Boheme, La Forza del Destino and Cosi fan Tutte. Favorite composers: Wagner & Puccini. Favourite singer: Catherine Foster.

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op